Grecja

Opis - ciąg dalszy

Wina
W estiatóriach i w tawernach można zazwyczaj zamówić wino w butelce bądź trunek domowej roboty – przechowywane w beczkach i serwowane w kolorowych, metalowych dzbankach (kantária) lub szklanych karafkach (ćwierćlitrowych, półlitrowych i litrowych). Coraz mniej tawern sprzedaje domowe wino, ale warto spytać, czy nie mają varelísio (beczkowanego) lub chżma (z kadzi, przelewanego do karafek). Wina, które nie są żywicowane, niemal zawsze są co najmniej przyzwoite. Retsinę o ciekawym smaku, powstającym wskutek dodania wyciągu z żywicy sosny, pije się prosto z beczki, chociaż w niczym jej nie ustępują butelkowane Georgiadi z Salonik, Malamatina ze środkowej Grecji (często podawane z wodą sodową) i Cambas z okolic Aten.
Z win butelkowanych dostępnych w całym kraju warto polecić niedrogie białe trunki: Cambas Attikos, Boutari Lac de Roches, wszystkie marki CAIR z Rodos (zwłaszcza odmianę Moulin). Stosunkowo niedrogie wina czerwone to Boutar Naoussa, Kourtakis Apelia, Merlot z Boutari lub Tsantali i Averof Katoï z Epiru.
Podróżując po wyspach, na których produkuje się wino, warto spróbować lokalnych gatunków. Najlepszy przewodnik po greckich winnicach i wytwórniach wina to The Illustrated Greek Wine Book Nico Manessisa. Na przyzwoitym poziomie są prawie wszystkie wyroby z Lemnos, gdzie do produkcji białych win stosuje się obecnie aleksandryjski muszkatel, a do czerwonych i różowych – miejscowe szczepy límnio. Santorini (Thira) może się poszczycić całą grupą doskonałych białych win (np. Ktima Argyrou czy Boutari Nychteri). Zasłużoną sławą cieszy się także pochodzące z Kefalloníi białe wino Gentilini Robola. Zarówno Paros (Moraïtis), jak i Naksos produkują przyzwoite gatunki, a Kreta zaczęła wytwarzać wreszcie coś lepszego niż niezbyt rewelacyjne Logado, np. Economou (Sitía) i Lyrakis (Iráklio). Dobrą opinią cieszą się również produkty Alexandrisa z Émbonas na Rodos, wina firmy Emery, zwłaszcza białe Villaré, a także wytwarzane przez CAIR białe wytrawne 2400.
Czerwone wina z wysp (oprócz rodyjskiego CAIR Moulin i Emery Cava) nie grzeszą oryginalnością i szczególnymi walorami. Działająca na Półwyspie Chalcydyckim winiarnia Carras produkuje wyśmienite Porto Carras, natomiast Ktima Tselepou – dobre Cabernet-Merlot. Doskonałe, jedwabiste w smaku czerwone wina Antonopoulos Jerontoklima (Patras), Ktima Papaïoannou Nemea (Peloponez) i Tsantali Rapsani (Tesalia) można kupić tylko w wyspecjalizowanych sklepach (káves) lub w lepszych tawernach (kultśra).
Od dawna zasłużoną renomą cieszą się również wyroby (zarówno białe, jak i czerwone) innych małych winiarni: Chatzimichali (Atalánti w Grecji Środkowej), Spyropoulos (centralny Peloponez), Athanasiadi (centralna Grecja), Skouras (Argolida) i dwóch rywalizujących firm z Lazaridi (Dráma, wschodnia Macedonia).

Lody
Miłośnicy lodów nie będą zawiedzeni. Gelaterie (lodziarnie) wyrastają jak grzyby po deszczu (najpopularniejsza jest sieć Dhodhoni), oferując mrożone smakołyki wcale nie gorsze od włoskich. Można zamówić lody w kubku (kipelláki) lub wafelku (konáki) i poprosić o dodatki, np. bitą śmietanę (santigí) i orzechy. Napis pagotó politikó lub kaïmáki oznacza, że w danym lokalu podaje się tureckie lody własnego wyrobu (co najmniej tak dobre jak włoskie), a jego właściciele pochodzą najprawdopodobniej ze Stambułu.
Zarówno zacharoplastía, jak i galaktopolía są bardziej rodzinne niż kafenía; w wielu można również zamówić śniadanie kontynentalne złożone ze świeżego chleba lub friganiés (grzanki, sucharki) oraz méli me vośtiro (krążek masła oblany miodem) lub dżemu (po grecku wszystkie nazywają się marmeláda, dżem pomarańczowy to portokáli marmeláda) ze świeżym chlebem albo friganiés. Do picia podaje się często herbatę (evropaïkó tsai) lub kilka gatunków kawy.
Wszystkie kawy rozpuszczalne (jednakowo niesmaczne) określa się jako nescafé (nes). Nawet w najmniejszej stolicy prowincji czy miejscowości wypoczynkowej działa co najmniej jedna elegancka kawiarnia, w której przyrządzają kawę na różne sposoby – w ekspresie przelewowym (filtros, gallikós), cappuccino lub z ekspresu ciśnieniowego. Ceny są oczywiście odpowiednio wysokie.

Wybrane imprezy

Greckie święta są oparte na kalendarzu juliańskim. Rok liturgiczny wygląda identycznie jak w Kościele Katolickim, z wyjątkiem Wielkanocy, która przypada od jednego do pięciu tygodni wcześniej lub później. Warto w tym okresie zawitać do Grecji, by wziąć udział w pięknych i podniosłych ceremoniach religijnych i późniejszej zabawie. Najwspanialej można spędzić Wielkanoc na górzystej wyspie Idra, gdzie skupia się podobno aż 360 kościołów i klasztorów.
obchodzi się tu dzień św. Dominiki.
23 kwietnia. Dzień świętego Jerzego (Ágios Giórgios), patrona pasterzy, czczonego głównie na wsi. Tańce i zabawy odbywają się między innymi w Aráchovie niedaleko Delf. Św. Jerzy jest również patronem wyspy Skíros. Jeżeli święto wypadnie w czasie Wielkiego Postu, przesuwa się je na Poniedziałek Wielkanocny.
1 maja. Pierwszy maja (Protomajiá) to tradycyjne święto mieszczuchów, którzy w tym dniu tłumnie wyruszają na wieś na pikniki, skąd przywożą bukiety polnych kwiatów. Uplecione z nich wianki wieszają nad drzwiami i na balkonach, gdzie wiszą aż do nocy świętojańskiej. Lewica organizuje w tym dniu pochody z okazji Święta Pracy (Ergatikí Protomajiá).
21 maja. Dzień świętego Konstantyna (Ágios Konstantinos) i świętej Heleny (Agía Eléni), pierwszych władców Cesarstwa Bizantyjskiego nastawionych przychylnie do prawosławia. W niektórych wsiach w Macedonii odbywają się obrzędy Anastenariów, z tańcem na rozżarzonych węglach. W innych częściach kraju jest to po prostu dzień najpopularniejszych imienin.
Maj/czerwiec. Poniedziałek Ágio Pnévma (u nas drugi dzień Zielonych Świątek) obchodzony na pamiątkę zstąpienia Ducha Świętego na apostołów pięćdziesiąt dni po Wielkanocy.
29–30 czerwca. 29 VI to dzień św. Piotra i Pawła (Ágios Pétros i Ágios Pávlos) – jeszcze jedne bardzo popularne imieniny. Obchody łączy się z ze świętem Ágii Apostoli (Świętych Apostołów), przypadającym na 30 VI.
17 lipca. Dzień świętej Maryny (Agía Marína). Święto szczególnie ważne na wsi, jako że św. Maryna opiekuje się zbiorami. Wspaniałe obchody mają miejsce na wyspie Leros i we wsi Agía Marína na Kássos. Od połowy lipca do połowy września właściwie co kilka dni obchodzi się jakieś święto religijne, w związku z czym (a także z powodu straszliwych upałów) zamiera szeroko rozumiana działalność gospodarcza, a ludzie masowo wyjeżdżają poza miasto.
26 lipca. Dzień świętej Praskowii (Agía Paraskeví) hucznie obchodzony na wsiach, szczególnie w Epirze.
6 sierpnia. Święto Przemienienia Pańskiego (Metamórfosi) – szczególnie pięknie obchodzone w wiosce Christós na Ikaríi i Plátanos na Léros. Na Chálki dzień jest uświetniany walkami na jajka, mąkę i atrament z kałamarnicy (!), trzeba więc uważać na ubranie.
15 sierpnia. Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny (Apokímisis tis Panagías). W tym dniu ludzie tradycyjnie powracają do rodzinnych wiosek, więc w wielu miejscowościach bardzo trudno o nocleg. Na Tinos jest organizowana wielka pielgrzymka.
29 sierpnia. Święto upamiętniające ścięcie Jana Chrzciciela (Agios Ioánnis Pródrómos).
8 września. Narodziny Matki Boskiej (Génnisis tis Panagías). W kościołach odprawiane są uroczyste msze. Na wyspach Spétses równocześnie obchodzi się rocznicę bitwy, która rozegrała się 8 IX 1822 r. W porcie aktorzy odtwarzają jej przebieg, po czym następuje pokaz sztucznych ogni i zabawa niemal do białego rana. Świętuje się również w Vourliótes na Samos, a na Rodos do klasztoru w Tsambíka idą z pielgrzymką bezdzietne kobiety.
14 września. Podwyższenie Krzyża (Ípsosis toś Stavroś). Ostatnie duże święto w lecie, szczególnie uroczyście obchodzone na Chálki.

Ateny: Festiwal Helleński (poł. VI–poł. IX). Bogata oferta obejmuje m.in. teatr klasyczny i współczesny, balet, operę, jazz oraz muzykę klasyczną. Przedstawienia odbywają się głównie w odeonie Herodesa Attykusa. Międzynarodowy Festiwal Jazzowo-Bluesowy w Atenach odbywa się (tradycyjnie z udziałem wielkich gwiazd) w II poł. czerwca w nowoczesnym teatrze na wzgórzu Likavitós.
Epidauros: Dla większości widzów najciekawsze są przedstawienia dramatu klasycznego w starożytnym teatrze w Epidauros (na Peloponezie), organizowane w lipcu i sierpniu (wszystkie na powietrzu).
Patras: Festiwal międzynarodowy (VII–IX). Dramat klasyczny, przedstawienia i muzyka klasyczna na zamku i w odeonie.
Saloniki: W październiku organizuje się Dimitría Cultural Festival, a w listopadzie – festiwal filmowy. Listopad jest również miesiącem międzynarodowej wystawy rzemiosła i turystyki (Philoksenia).